Sediment Filtreler

Kum, pas ve partikülleri tutan; arkasındaki kademeleri koruyan ilk filtrasyon kartuşları.

Şebeke suyu boruya girdiği andan musluğa geldiği ana kadar yol boyunca kir toplar: kaynaktaki ince kum ve silt, eski galvaniz hatlardan kopan pas pulcukları, onarım ya da kesinti sonrası hattın çalkalanmasıyla kalkan çamur, depo dibinde biriken tortu. Bunların çoğu suda çözünmez; asılı hâlde taşınır. Sediment filtre bu asılı katıları mekanik olarak süzen kademedir ve hemen her arıtma sisteminin ilk sırasında durur.

Görevi suyu berraklaştırmakla sınırlı değildir. Arkasında duran aktif karbon kademesi, ters ozmoz membranı, pompa, ışık kademesi ve yumuşatma reçinesi kaba kire karşı savunmasızdır. Bir avuç kum, membranın yüzeyini çizip binlerce liralık bir parçayı vaktinden önce bitirebilir. Sediment kartuş, sistemin en ucuz parçası olmasına rağmen en pahalı parçalarının ömrünü belirler. Bu yüzden sediment kademesini ihmal etmek, tasarruf değil ertelenmiş masraftır.

Bu bölümde 10, 20, 30 ve 40 inç boylarda spun, iplik sarımlı, Big Blue, jumbo ve yıkanabilir kartuşlar ile açık kasa, kapalı kasa ve sanayi tipi cihazlara uyan hazır filtre setleri yer alır. Aşağıdaki bölümler hangisinin size uyduğunu, neye göre karar verileceğini ve nelerin kartuşla çözülemeyeceğini anlatıyor.

Sediment filtre nasıl çalışır?

Sediment filtrasyonu kimyasal değil fiziksel bir ayrımdır. Su, gözenekli bir malzemenin içinden geçirilir; gözenekten büyük partiküller geçemez ve malzemeye takılır. Kimyasal bir tepkime, iyon değişimi ya da adsorpsiyon yoktur. Bu yüzden sediment kartuş, sudaki çözünmüş maddelerin miktarını değiştirmez — yalnız asılı katıları tutar.

Tutma iki farklı yolla olur ve kartuş seçiminin temeli budur:

• Derinlik filtrasyonu: spun ve iplik sarımlı kartuşlarda malzeme kalın bir duvar oluşturur. Partikül yalnız dış yüzeyde değil, duvarın içinde de yakalanır. Kir hacmi malzemenin tüm kalınlığına dağıldığı için kartuş uzun süre çalışır.
• Yüzey filtrasyonu: paslanmaz çelik ve plastik örgü eleklerde tutma tek bir yüzeyde olur. Kir dışarıda birikir, içeri girmez. Bu yapının avantajı temizlenebilmesi, sınırı ise ince partiküle inememesidir.

Derinlik filtrelerinde bir incelik daha vardır: gözenek yapısı dıştan içe doğru sıklaşır. Dış katman iri kumu ve pas pulcuğunu alır, iç katmanlar daha ince tozu tutar. Böylece iri partiküller yüzeyi hemen kapatmaz, kartuşun tamamı kullanılır. Tek yoğunlukta üretilmiş ucuz bir kartuş dış yüzeyi çabuk kapatır ve içi hâlâ temizken tıkanır.

Mikron değeri ne anlatır?

Mikron, kartuşun tuttuğu partikülün kabaca büyüklüğüdür. Ölçek için: insan saç teli yaklaşık 70 mikron kalınlığındadır, yani 5 mikronluk bir kartuş saç telinin on dörtte biri kadar taneleri tutar. Piyasada 1, 5, 10, 20 ve 50 mikron gibi sınıflar bulunur; bu bölümdeki sediment kartuşların tamamı 5 mikrondur, çünkü ev ve işletme ölçeğinde tortu tutma ile tıkanma süresi arasındaki dengeyi bu değer kurar.

Bir ayrım daha önemlidir. Mikron değeri nominal ya da mutlak olabilir. Nominal değer, o boyuttaki partiküllerin büyük bölümünün tutulduğunu söyler; küçük bir kısmı geçebilir. Mutlak değer çok daha keskin bir sınır çizer ve genellikle laboratuvar ya da üretim hatları için kullanılır. Ev ve bina tipi kartuşlar nominal sınıftadır; "5 mikron" ifadesini bir garanti değil, bir tutma eğrisi olarak okumak doğrudur.

Küçük mikron her zaman daha iyi değildir. Tortusu yoğun bir kuyu suyunda doğrudan ince kartuşa girmek, kartuşu haftalar içinde bitirir. Doğru sıralama önce kaba kademe, sonra ince kademedir: iri yük ilk kartuşta kalır, ikinci kartuş yalnız ince tozla uğraşır ve ikisi birlikte tek kartuştan çok daha uzun dayanır.

Tıkanma neden basınçtan okunur?

Kartuş kirlendikçe suyun geçebileceği yol daralır ve giriş ile çıkış arasındaki basınç farkı büyür. Bu fark, kartuşun ne kadar dolduğunun en doğrudan göstergesidir. Görünen renk yanıltıcıdır: ince silt tutmuş bir kartuş neredeyse beyaz kalabilirken içi tıkalı olabilir, buna karşılık demirli suda kartuş ilk haftada kızarır ama hâlâ rahat çalışıyor olabilir.

Ana hat kurulumlarında filtre gövdesinin girişine ve çıkışına birer manometre koymak bu yüzden değerlidir. Yeni kartuş takıldığındaki farkı not edin; bu fark kabaca iki katına çıktığında kartuş değişme zamanı gelmiş demektir. Manometre yoksa belirti dolaylı okunur: duş debisinin düşmesi, çamaşır makinesinin daha geç dolması, pompalı cihazda üretimin yavaşlaması.

Sediment filtre nasıl seçilir?

Seçim dört soruyla biter ve üçü teknik değil, ölçü sorusudur.

1. Gövde boyu ne? Kartuş boyu gövdeyle birebir uyumlu olmalıdır. 10, 20, 30 ve 40 inç yaygın boylardır. Yanlış boy alınırsa kısa kartuş gövdede oynar ve suyun bir kısmı filtreyi yandan atlar, uzun kartuş ise kapak kapanmadığı için hiç takılmaz.

2. Gövde çapı standart mı, geniş mi? Tezgah altı cihazlarda ince çaplı standart kartuş kullanılır. Big Blue ve jumbo sınıfı gövdeler belirgin biçimde daha kalındır; aynı boyda çok daha fazla filtre malzemesi taşır. İkisi birbirinin yerine geçmez.

3. Kartuşun ucu düz mü, boğazlı mı? Yaygın kartuşlar iki ucu açık ve düzdür, gövde kapağı kapanınca contayla oturur. Boğazlı kartuşlarda bir uç vidalı ya da conta yuvalıdır ve doğrudan kapağa geçer. Aynı boyda olmaları uyumlu oldukları anlamına gelmez.

4. Su nasıl bir su? Şebeke suyunda ince tortu ve ara ara pas beklenir; kuyu ve depo suyunda kum yükü çok daha ağırdır. Yük arttıkça derinlik filtresine, daha uzun boya ve gerekiyorsa kademeli dizilime geçilir.

Tablodaki eşleşmeler başlangıç noktasıdır, kural değil. Aynı bina girişinde suyu berrak akan bir hatla, yılda birkaç kez çamurlu gelen bir hat aynı kartuşla idare edilmez; ikincisinde ya daha uzun boya ya da önüne yıkanabilir bir kaba kademeye ihtiyaç duyulur.

Spun, iplik sarımlı ve yıkanabilir: hangisi?

Üçü de tortu tutar ama üretim yöntemleri farklı davranışlar üretir. Fiyat farkına bakıp seçim yapmak, çoğu zaman yanlış kartuşu almakla sonuçlanır.

Spun kartuş

Eritilmiş polipropilen liflerin üflenerek tek parça hâlinde birbirine kaynatılmasıyla üretilir. Bağlayıcı yapıştırıcı yoktur, kartuş dikişsiz tek gövdedir; lif kopup suya karışmaz. Dıştan içe sıklaşan yapısı sayesinde geniş bir partikül aralığını aynı anda karşılar. Ev tipi cihazların ve çoğu ticari sistemin standart sediment kademesidir. 10 inç boyu en yaygın kullanılan sarf kalemidir; 30 inç ve 40 inç boylar endüstriyel gövdeler içindir.

İplik sarımlı kartuş

Polipropilen ipliğin bir merkez borusuna çapraz desende sarılmasıyla yapılır. Sarım dışta gevşek, içte sıkı olacak biçimde ayarlanır; bu da derin ve kademeli bir tutma sağlar. İki üstünlüğü öne çıkar: aynı boyda daha yüksek kir tutma hacmi ve sıcaklığa karşı daha iyi dayanım. Tortusu yoğun kuyu sularında ve sıcaklığın yükseldiği hatlarda tercih edilmesi bundandır. 10 inç, 20 inç, 30 inç ve 40 inç boyları vardır. Jumbo çaptaki karşılıkları geniş gövdeler için üretilir.

Yıkanabilir elek

Plastik ya da paslanmaz çelik örgüden yapılır, tek kullanımlık değildir. Kirlendiğinde çıkarılır, yıkanır, yeniden takılır. Sarf gideri neredeyse sıfıra iner; buna karşılık yüzey filtrasyonu yaptığı için ince partikülde derinlik kartuşunun yerini tutmaz. Doğru yeri kaba kademe olmaktır: kum ve pas pulcuğunu tutup arkasındaki spun kartuşun ömrünü uzatır. Paslanmaz çelik model, plastik eleklerin deforme olduğu sıcak ve zorlu hatlar için üretilmiştir. Geniş gövdeler için boğazlı 20 inç ve 20 inç yıkanabilir seçenekleri bulunur.

Kısaca: içme suyu hattının son savunması spun ya da iplik sarımlıdır; yıkanabilir elek onların önünde çalıştığında yerini bulur. İkisini birbirinin alternatifi değil, birbirinin tamamlayıcısı olarak düşünmek daha doğru sonuç verir.

Standart gövde mi, Big Blue ve jumbo mu?

Aynı boyda iki kartuş, çapları farklıysa tamamen farklı işler yapar. Geniş çaplı gövdeler yalnız "daha büyük" değildir; iki somut fark taşır.

Kir hacmi. Filtre malzemesinin hacmi çapla birlikte hızla büyür. Bu yüzden geniş çaplı bir kartuş, aynı boydaki standart kartuşa göre kat kat fazla tortu tutar ve aynı suda çok daha seyrek değişir. Bina girişi gibi değişimin zahmetli olduğu yerlerde asıl kazanç budur.

Basınç kaybı. Geniş çap, aynı debinin daha büyük bir yüzeyden geçmesi demektir. Su daha rahat geçer, filtre yüzünden düşen basınç daha azdır. Dairenin tamamını besleyen bir hatta ince çaplı kartuş kullanmak, duş debisini gözle görülür biçimde düşürür.

Buna karşılık geniş gövde daha çok yer ister, kartuşu daha pahalıdır ve dolduğunda ağırdır. Tezgah altı bir cihazda anlamı yoktur: oradaki debi zaten düşüktür. Ana hat için Big Blue 10 inç daire ve ofis ölçeğine, Big Blue 20 inç bina ve işletme ölçeğine denk düşer. Bu kurulumların gövde, braket ve bağlantı tarafı için bina girişi su filtresi bölümüne bakabilirsiniz.

Tek kartuş mu, hazır set mi?

Bir arıtma cihazında sediment tek başına çalışmaz; arkasında granül karbon, karbon blok ve membran gibi kademeler vardır. Bunların değişim aralıkları birbirine yakındır, dolayısıyla tek tek almak çoğu zaman gereksiz zahmettir.

• Ön üçlü setler: membran öncesindeki üç kademeyi birlikte yeniler. Açık kasa üçlü set klasik kaplı cihazlar için, kapalı kasa üçlü set hızlı değişim kartuşlu cihazlar içindir. Ekonomik üçlü paket aynı işi daha düşük bütçeyle yapar.
• Tam değişim setleri: membran ve son karbon dahil bütün kademeleri kapsar. Beşli tam değişim seti ve Water Point beşli set yıllık bakımı tek pakette bitirir. Açık kasa cihazlar için açık kasa beşli set kullanılır.
• Sanayi tipi set: 20 inç sanayi ön filtre seti, ticari cihazların büyük gövdeli ön kademelerini komple yeniler.

Set almanın tek riski uyumsuzluktur: kapalı kasa cihaza açık kasa seti, ince gövdeye jumbo kartuş uymaz. Sipariş öncesi cihazın kasa tipini ve kartuş boyunu doğrulamak, iade zahmetinden kurtarır.

Kaç kademe, hangi sırayla?

Kademe sayısını suyun yükü belirler, cihazın etiketi değil. Şebeke suyu berrak akıyorsa tek sediment kademesi yeterlidir. Aşağıdaki durumlarda ikinci bir kademe gerçek fayda sağlar:

• Kuyu ve kaynak suyu: önce yıkanabilir elek ya da jumbo iplik kartuş, ardından ince spun kartuş. İlk kademe kum yükünü keser, ikincisi ince tozu alır.
• Eski galvaniz tesisat: pas pulcukları düzensiz gelir. Yıkanabilir kaba kademe burada masrafı azaltır, çünkü asıl yükü o taşır ve yıkanarak yeniden kullanılır.
• Deposu olan binalar: depo dibindeki tortu, seviye düştüğünde ya da temizlik sonrası hatta karışır. Depo çıkışına konan bir kaba kademe bu ani yükleri tutar.

Sıralama daima kabadan inceye doğrudur. Ters kurulan bir dizide ince kartuş bütün yükü tek başına karşılar, kaba kademe boş boş durur ve sistem ilk kartuşun ömrüyle sınırlı kalır.

Sediment filtre neyi çözer, neyi çözmez?

Bu ayrım açıkça yazılmalı, çünkü kartuş değiştirdiği hâlde suyunda hiçbir değişiklik göremeyen kullanıcıların çoğu aslında yanlış kademeden çözüm bekliyor.

• Çözer: kum, silt, çamur, pas pulcuğu ve boru tortusundan gelen bulanıklık; musluk ucundaki ve perlatördeki tıkanma; çamaşır makinesi ve kombi gibi cihazların vanalarına ulaşan kaba kir; arkadaki karbon, membran, pompa ve reçine kademelerinin erken tükenmesi.
• Çözmez: kireç ve sertlik sediment kartuşla tutulmaz, çünkü kalsiyum ve magnezyum suda çözünmüş hâldedir — bunun için su yumuşatma sistemi gerekir. Klor, tat ve koku mekanik filtrenin işi değildir; aktif karbon kademesi ister. Çözünmüş tuzlar, nitrat ve ağır metal yükü ancak ters ozmoz ile hedeflenir. Suda çözünmüş hâldeki demir ve mangan da kartuşa takılmaz, önce yükseltgenmesi gerekir; bunun için demir ve mangan giderme kademesi kurulur. Sediment filtre mikrobiyolojik riski hedeflemez ve tek başına bir içme suyu arıtması değildir.

Bir nokta daha: bulanıklık yalnız görüntü sorunu değildir. Ultraviyole arıtım ünitesi bulunan sistemlerde asılı katılar ışığın suyun içine işlemesini engeller ve ünitenin verimini düşürür. Bu yüzden ışık kademesi bulunan her hatta önünde çalışan bir sediment kademesi bulunması gerekir.

Kurulum ve kartuş değişimi

Sediment gövdesi ana hat üzerinde, korunacak her şeyden önce durur. Ana hat filtresinde gövdenin öncesine ve sonrasına birer kesme vanası, mümkünse bir de by-pass hattı konur; aksi hâlde her kartuş değişiminde binanın ya da evin suyu kesilir. Gövdenin altında kartuşu çıkarmaya yetecek boşluk bırakılmalıdır — özellikle 20 inç ve üzeri boylarda kap aşağı doğru sökülür ve bu boşluk hesaplanmadığında kartuş yerinden çıkmaz.

Değişim sırası basittir: girişteki vana kapatılır, kaptaki basınç varsa gövdenin üstündeki tahliye düğmesinden alınır, kap anahtarla sökülür, eski kartuş çıkarılır, kap içi durulanır, yeni kartuş yerine oturtulur ve kapak elle sıkılıp anahtarla son tur verilir. Kapağın büyük contası her değişimde kontrol edilir; yuvasında düzgün oturmayan ya da kurumuş bir conta en sık görülen kaçak nedenidir. Vana yavaş açılır, hava çıkana kadar en yakın musluk akıtılır.

Kartuş değişimi kullanıcı tarafından yapılabilecek bir iştir ve yedek parça siparişlerinde montaj hizmeti verilmez. Yeni bir sistem kurulumu söz konusuysa durum farklıdır: ev tipi cihazlarda montaj servis bedeli karşılığında yapılır, endüstriyel kurulumda ise ek ücretlidir ve tesisatın hazır olması gerekir. Siteden verilen siparişlere montaj dahil değildir. Cihaz kuruluma hazır gönderilir; montaj ve devreye alma servis bedeli karşılığında yapılır. Tesisat işçiliği ve tesisat malzemeleri müşteriye aittir.

Bakım ve işletme maliyeti

Sediment kartuş sarf malzemesidir; görevi kirlenmektir ve kirlendiğinde biter. Bu bölümdeki ürünlerin hiçbiri için cihaz garantisi söz konusu değildir — filtre kartuşları ve setleri tüketim malzemesi olduğu için garanti kapsamı dışındadır. Karşılığında değişimleri planlanabilir bir gider kalemidir.

Pratikte yaygın aralık, ev tipi cihazlarda sediment ve karbon ön kademeleri için altı aydır; membran dahil tam değişim ise yılda bir yapılır. Bu bir takvim kuralı değil ortalamadır. Aralığı kısaltan etkenler bellidir: suyun tortu yükü, hattaki basınç dalgalanmaları, kesinti sonrası çalkalanmalar, günlük tüketim miktarı ve seçilen mikron değeri. Kuyu suyunda çalışan bir kartuş, aynı üründen şebeke suyunda çalışanın yarısı kadar bile dayanmayabilir.

Yıllık gideri hesaplarken üç kaleme bakılır: kartuş fiyatı, yılda kaç kez değiştiği ve değişimin kolaylığı. İlk bakışta pahalı görünen geniş çaplı bir kartuş, yılda bir kez değişiyorsa iki kez değişen ince kartuştan daha ucuza gelir. Yıkanabilir elek bu hesabı bambaşka yere taşır: baştaki bedeli daha yüksektir ama kaba kademe olarak çalıştığında yıllar boyunca sarf gideri üretmez, yalnız temizlik zahmeti ister.

Hesaba katılmayan bir kalem daha vardır: gövdenin kendisi. Filtre kabı kartuş kadar sık değişmez ama sonsuz da değildir. Basınç dalgalanması, sıcaklık ve her sökme-takma işlemi kabı yorar. Dış yüzeyinde beyazlama, çizik hattı boyunca renk değişimi ya da kılcal çatlak görülüyorsa kap değişmelidir. Kapak contası ise çok daha ucuz bir parçadır; sızdırma başladığında beklemeden yenilenmesi doğru olanıdır.

Sediment kademesinin ihmal edildiği durumda maliyet başka kalemlere kayar. Tıkalı kartuş, pompalı cihazlarda pompayı zorlar ve ömrünü kısaltır; korunmayan membran vaktinden önce tükenir. Yani sediment kartuştan yapılan tasarruf, çoğu zaman daha pahalı bir parçadan geri alınır.

Sık yapılan hatalar

• Boyu ölçmeden sipariş vermek. Uzunluk ve çap kartuşun iki ayrı ölçüsüdür. "20 inç" tek başına yeterli bilgi değildir; gövdenin standart mı yoksa geniş çaplı mı olduğu da bilinmelidir.
• Kartuşu ters çevirip ikinci kez kullanmak. Dış yüzeyi kirlenen kartuşu ters takmak temiz yüzeyi öne getirmez; yalnız dışarıda tutulmuş tortuyu iç katmanlara ve oradan suya taşır. Derinlik filtresinin akış yönü tek yönlüdür.
• Değişim tarihini not etmemek. Kartuş görünmediği için unutulur. Kabın üstüne takılma tarihini yazmak, yıllarca değişmeden kalan filtreleri önleyen en basit önlemdir.
• Yıkanabilir eleği yıkamamak. "Yıkanabilir" olması kendiliğinden temizlendiği anlamına gelmez. Düzenli sökülüp fırçayla ve ters yönde suyla temizlenmezse debiyi standart kartuştan daha çok düşürür.
• Gövdeyi güneş gören yere takmak. Doğrudan güneş alan yerde şeffaf kaplar yıllar içinde gevreyip çatlar, içeride yosunlanma başlar. Filtre gövdesi gölgede ve donmayan bir noktada durmalıdır.
• Contayı kuru ve kirli takmak. Conta yuvasına oturmadan sıkılan kapak sızdırır; aşırı sıkma ise kabı çatlatır. Kap el sıkımından sonra anahtarla yalnız son turu görür.
• Ön kademeyi atlayıp pahalı kademeyi değiştirmek. Üretim düştüğünde ilk bakılacak yer membran değil, sediment ve karbon kademeleridir. Çoğu "cihaz az su üretiyor" şikâyeti tıkalı ön kartuştan çıkar.

Sık sorulan sorular

Sediment filtre nedir?

Sediment filtre, suda asılı katı partikülleri gözenekli bir malzemeden geçirerek tutan mekanik filtre kademesidir. Türkçe kaynaklarda tortu filtresi, ön filtre ya da partikül filtresi adlarıyla da geçer; "sediment" sözcüğü tortu anlamındadır. Etiketlerde İngilizce karşılıkları görülür: spun kartuşlar için sediment cartridge, iplik sarımlı kartuşlar için wound. Hepsi aynı işi tanımlar.

Kaç mikron sediment filtre almalıyım?

Şebeke ve kuyu suyunda ev ile işletme ölçeği için 5 mikron yaygın seçimdir; bu bölümdeki sediment kartuşların tamamı bu sınıftadır. Daha ince sınıflar genellikle laboratuvar, üretim hattı ve özel süreç sularında, kendinden önce bir kaba kademe varken kullanılır. Tek başına ince kartuş kullanan bir hat, ince partiküle ulaşmadan tıkanmaya başlar.

Uzun süre kullanılmayan cihazın kartuşu ne olur?

Kartuş kullanılmasa da yaşlanır. Yazlıkta ya da kapalı bir işletmede aylarca durgun kalan ıslak kartuş koku ve tat sorununa yol açar; bu suyun kullanılmaya başlanmasıyla fark edilir. Uzun aradan sonra devreye alınan sistemlerde takvim dolmamış olsa bile kartuşları yenilemek ve gövdeyi durulamak doğru olanıdır. Kuru ve ambalajlı bekleyen yedek kartuşlar bu durumdan etkilenmez.

Spun mu, iplik sarımlı mı almalıyım?

Pratik kural şudur: suyu berrak akan şebeke hatlarında spun yeterlidir, tortu yükü ağır ya da sıcaklık yüksekse iplik sarımlıya geçilir. Sarımlı kartuşun sınırı da bilinmelidir; aşırı tıkandığında ve basınç farkı çok büyüdüğünde sarım gevşeyip aralarında kanal açabilir, o noktadan sonra tutmadan su geçirir. İkisinde de değişimi geciktirmemek gerekir.

Sediment filtre yıkanıp tekrar kullanılır mı?

Spun ve iplik sarımlı kartuşlar yıkanmaz. Kir malzemenin derinliğine yerleştiği için dıştan yıkamak yüzeyi temizlemiş gibi gösterir, tutma kapasitesini geri getirmez. Yalnız plastik ve paslanmaz çelik örgü elekler tekrar kullanılmak üzere tasarlanmıştır; onlarda temizlik ılık suda fırçayla ve akışın ters yönünde durulamayla yapılır, ardından elek ışığa tutulup gözeneklerin açıldığı kontrol edilir.

Paslanmaz torba filtre ile paslanmaz yıkanabilir kartuş aynı şey mi?

Değildir. Torba filtre, paslanmaz sepetli bir gövdenin içine yerleştirilen bez torbayla çalışır; yüksek debili endüstriyel hatlarda kullanılır ve torba dolduğunda çıkarılıp değiştirilir. Yıkanabilir paslanmaz kartuş ise standart filtre gövdesine takılan çelik örgü elektir ve yıkanarak yeniden kullanılır. Farklı gövde tiplerine aittirler; biri diğerinin yerine takılmaz.

Kartuş boyu neden tam çıkmıyor?

Kartuş boyları nominal olarak anılır. Ölçtüğünüzde 10 inçlik bir kartuş tam 10 inç çıkmayabilir; üretici standardına göre birkaç milimetre kısa olabilir ve bu normaldir, gövde bu paya göre tasarlanır. Sorun yaratan fark santimetre ölçeğindedir. Ölçüm yaparken kartuşun ucundaki contayı ya da başlığı dahil edip etmediğinize de dikkat edin.

Standart gövdeme Big Blue kartuş takabilir miyim?

Takamazsınız; geniş çaplı kartuş ince gövdeye girmez. Geçiş yapmak isteniyorsa gövde, braket ve giriş-çıkış bağlantılarının tamamı geniş çaplı takıma çevrilir. Bu değişiklik yapılırken duvarda yeterli yer ve kabı aşağı doğru sökmeye yetecek boşluk bulunduğundan emin olun; dolu bir geniş kartuş, standart kartuşa göre belirgin biçimde ağırdır.

Pompasız arıtma cihazında filtre tıkanırsa ne olur?

Pompasız cihazlar doğrudan şebeke basıncıyla çalışır, dolayısıyla basınca en duyarlı sistemlerdir. Ön kartuş tıkandığında membrana ulaşan basınç düşer; cihaz yavaşlar, tank tam dolmaz ve atık su oranı artar. Pompalı cihazlarda ise pompa aradaki farkı kapatmaya çalışır, bu yüzden sorun daha geç fark edilir ama pompa gereksiz yere zorlanır.

Filtre taktım, kireç neden azalmadı?

Çünkü kireç mekanik filtrenin konusu değildir. Karışıklığın bir kaynağı da piyasada kireç önleyici diye satılan polifosfat dolgulu kartuşlardır; bunlar sediment kartuş değildir, suyun sertliğini düşürmez, yalnız kirecin yüzeye yapışma davranışını değiştirmeyi hedefler. Sertliğin gerçekten düşmesi isteniyorsa iyon değişimiyle çalışan bir yumuşatma kademesi gerekir.

Sediment filtre fiyatı neye göre değişiyor?

Fiyatı boy, çap, üretim yöntemi ve malzeme belirler. 10 inç standart spun kartuş bu bölümün en ekonomik kalemidir; boy uzadıkça ve çap genişledikçe içindeki malzeme arttığı için fiyat yükselir. İplik sarımlı üretim spuna göre, paslanmaz çelik örgü de plastiğe göre daha maliyetlidir. Setler ise tek kalem yerine birden fazla kademeyi kapsadığı için ayrı bir fiyat sınıfındadır.

Değişimden sonra su bulanık akıyor, normal mi?

İlk dakikalarda süt gibi beyaz akan su genellikle gövdede kalan havadır; bardağa alındığında bulanıklık aşağıdan yukarı doğru dağılıyorsa nedeni budur ve kendiliğinden geçer. Yeni takılan karbon kademelerinden gelen ince siyah toz da ilk kullanımda görülebilir. İki durumda da musluğu birkaç dakika açık bırakıp ilk suyu kullanmadan akıtmak yeterlidir.

Sediment kartuş sıcak su hattına takılır mı?

Standart plastik filtre gövdeleri soğuk su hattı için üretilir; sıcak hatta bağlanan kap zamanla deforme olur ve kaçak yapar. Kartuşlar arasında sıcaklığa en dayanıklı yapı iplik sarımlı olandır, paslanmaz çelik elek de zorlu koşullarda plastik eleklerden uzun ömürlüdür. Yine de belirleyici olan gövdenin sınırıdır; sıcak hat için gövdenin buna uygun olması gerekir.

Yeni kurulum için keşif gerekir mi?

Mevcut bir cihazın sarfını yenilemek için keşfe gerek yoktur; gövde ölçüsü ve kartuş tipi yeterlidir. Bina girişi ya da işletme hattı gibi yeni bir kurulum planlanıyorsa durum değişir. Bu ölçekteki cihazlarda keşfe gerek yoktur; cihaz kuruluma hazır gönderilir ve giriş-çıkış bağlantısıyla devreye alınır. Keşif, projelendirilen sistemler (endüstriyel üniteler, bina ve tesis girişi, merkezi yumuşatma) içindir; o işlerde sistem Aquapoint’ten alındığında keşif ve ölçüm ücretsizdir; yalnızca ölçüm raporu talep edilirse 2.000 TL’den başlayan bir bedel uygulanır ve tutar önceden yazılı olarak bildirilir.